Túlkun Íslendingasagna í ljósi munnlegrar hefðar # 80978

Túlkun Íslendingasagna í ljósi munnlegrar hefðar. Tilgáta um aðferð. Eftir GíslaSigurðsson.
Í bókinni er kynnt ný aðferð til að fjalla um þátt munnlegrar hefðar í íslensku miðaldasamfélagi. Með því að nýta vettvangsrannsóknir á munnlegri hefð er rýnt í hvaða máli það skipti við lestur hinna fornu texta að gera ráð fyrir að sögurnar séu sprottnar úr slíkri hefð; hefð þar sem reynslu, fræðum og þekkingu samfélagsins var miðlað frá kynslóð til kynslóðar með sögum og kvæðum.

Í fyrsta hluta er spurt hvernig lögsögumenn hafi tekið ritmenningunni, sem ætla má að hafi grafið undan valdastöðu þeirra, og hvernig bókmenntalegur sjóndeildarhringur menntamanns úr röðum Sturlunga, Ólafs Þórðarsonar hvítaskálds, hafi litið út um miðja 13. öld. Í öðrum hluta er fjallað um persónur, ættir og atburði Austfirðingasagna í ljósi þeirrar hugmyndar að þeir sem rituðu sögurnar hafi gert ráð fyrir ákveðinni þekkingu áheyrenda á söguefninu. Í þriðja hluta er tekist á við Vínlandsgátuna með þeim aðferðum sem kynntar eru í bókinni. Í stað þess að líta á sögur af Vínlandsferðum ýmist sem heimildir um atburði eða bókmenntahefð eru þær lesnar sem heimild um munnmæli sem sannanlega varðveittu minningu um raunverulegar siglingar til framandi landa. Í lokahluta eru dregnar saman niðurstöður um þær breytingar sem verða á forsendum rannsókna í íslenskum miðaldafræðum sé tekið tillit til munnlegrar hefðar að baki fornsagna — með dæmum af skyldum frásögnum í Finnboga sögu ramma og Vatnsdæla sögu og goðsagnamynstrum í Hænsna-Þóris sögu. Loks fylgir rækilegur útdráttur á ensku.
Doktorsrit Gísla Sigurðssonar.